Start Learning Now

نحوه یادگیری زبان فرانسه

احتمالا این سوالات برای شما بسیار آشناست:
چگونه فرانسه بخوانم؟ کدام متد از بقیه بهتر است؟ کدام آموزشگاه زبان مناسب است؟ آیا مبلغ x تومان برای یک ترم عمومی مناسب است؟ کلاس خصوصی بروم یا عمومی؟ کدام استاد فرانسه بهتر درس می دهد؟ نحوه مطالعه کتاب های درسی فرانسه چگونه است؟ در کنار کتب اصلی چه منابع دیگری لازم است؟ آیا دیدن فیلم های سینمایی و اخبار به من کمک می کند؟ من باید روزی چند ساعت درس بخوانم تا در عرض شش ماه به سطح 6 برای مصاحبه برسم؟ من سه سال پیش فرانسه خوانده ام، الان چگونه دوباره شروع کنم؟ بهترین منبع برای یادگیری مکالمه فرانسه کدام است؟

هر زبان آموز طبق نیاز و هدف خود برای شروع زبان فرانسه با سوالات فوق روبرو می شود و تعدادی از سوالات فوق را از خودش می پرسد. این سوالات اساس و شالوده سرعت و کیفیت یادگیری او را تشکیل خواهد داد. پاسخ به برخی از این سوالات خصوصا در ابتدای کار کمی مشکل می باشد. بهترین راه مشاوره با افرادی است که این مسیر را طی کرده اند. ولی متاسفانه با نگاه به اطراف می بینیم افراد سالها مشغول تحصیل در موسسات مختلف زبان بوده اند، هر ترم با نمره خیلی عالی قبول شده اند. برخی از این افراد بسیار عالی صحبت می کنند ولی اکثریت دیگر قادر به صحبت نیستند. از کجا می توانیم مطمئن باشیم با پیش گرفتن راه این عزیزان، جز این اکثریت نخواهیم بود؟
از آنجا که خیلی افراد مایل هستند همیشه راهی از پیش تعریف شده را طی کنند و از ریسک و امتحان مسیر های جدید هراس دارند و نیز به دلیل تبلیغات وسوسه کننده موسسات و نیز ترس از دست دادن هدف خود، اکثرا باز همان مسیر همیشگی دیگران را پیش می گیرند. ولی عده ای دیگر همچنان به تحقیق و بررسی ادامه می دهند تا مسیر سریعتر و بهتری پیدا کنند. البته تحقیق بیشتر نتایج بهتری را به ارمغان خواهد آورد.
در این قسمت قصد دارم نکات مهمی را بیان کنم تا افراد بتوانند با استفاده از این اطلاعات مسیر خود را کوتاهتر کرده و به نتیجه بهتری برسند.

شروع یادگیری زبان فرانسه

در هر کاری همیشه شروع سخت ترین قسمت می باشد. شروع یادگیری زبان فرانسه را به چند بخش زیر تقسیم میکنم:

1. قسمت یک – تعریف واضح هدف
در ابتدای کار برای اینکه فرانسه را از صفر شروع کنید باید هدف خود را از یادگیری این زبان مشخص کنید. تعیین هدف شاید به نظر خیلی ساده بیاید ولی به طور قطع مهمترین رکن پروسه یادگیری است. هر چه هدف پر رنگ تر و مهمتر باشد انگیزه و تلاش فرد بالاتر خواهد بود. در حال حاضر با توجه به تجربه شخصی اکثر زبان آموزان فرانسه جهت مهاجرت به کبک و یا تحصیل در فرانسه به این امر اقدام کرده اند. تعیین هدف باید کامل و روشن باشد. یعنی به طور مثال متقاضیان مهاجرت به کبک باید به این شکل هدف را تعیین کنند. 'من باید بتوانم در عرض هشت ماه در سطح هفت یعنی B2 باشم و این یعنی بتوانم با فرد بومی تقریبا راحت صحبت کنم. من نباید همه اصطلاحات رو متوجه شوم، مطالب علمی را به طور متوسط متوجه می شوم ولی باید بتوانم مکالمات روزمره را راحت فهمیده و ارتباط برقرار کنم. باید قادر باشم در حین نوشتن و صحبت کردن اشتباهات خودم را تصحیح کنم و ...'
به این شکل حالا شاید در ابتدای کار این امر خیلی سخت و مشکل نماید ولی با رجوع به کتاب های آمادگی آزمون در سطوح مختلف می توانید انتظاراتی را که از هر سطح مورد نظر است درک کنید. و یا روش دیگر پرسیدن این انتظارات از اساتید فرانسه می باشد. به طور واضح مشخص است که زبان آموز در هر سطح باید چه ساختارها، گرامر ها و دامنه لغتی را بداند.

2. قسمت دو: تعیین متد
پس از تعیین هدف باید روشی را جهت یادگیری زبان مشخص کرد و طبق آن روش پیش رفت و پس از هر بازه زمانی مشخص میزان پیشرفت را سنجید. به طور سنتی در آموزشگاهها این کار توسط تقسیم پروسه به ترمهایی مشخص انجام می شود و در انتهای هر ترم با انجام یک امتحان میزان پیشرفت سنجیده می شود. مشکلی که در این مورد به چشم می خورد اینست که مطالب مورد نیاز در هر ترم به درستی تعیین نشده و کیفیت هر ترم بسیار پایین می باشد. در واقع بحث تجاری باعث شده است نگرش آموزشگاهها عوض شده و ترمهای آموزشی کیفیت و سرعت لازم را نداشته باشند، نیز سنجش آخر ترم به درستی انجام نشود. چیزی که از نتیجه کارنامه های آموزشگاهی نتیجه می شود انبوهی از نمره های 90 درصدی است که در واقع 50 در صد هم ارزش نداشته و نتیجه درستی از پیشرفت زبان آموز به او ارائه نمی دهند. همچنین مطالب ارائه شده در ترم ها اکثرا ضعیف و مدرسین مجبور به رعایت نظام آموزشگاهی هستند و باید در هر جلسه تعداد صفحه مشخصی درس دهند و این تعداد صفحات مقیاس صحیحی از یادگیری نمی باشند.
در کنار بحث فوق مشکل بزرگ دیگری نیز به چشم میخورد که زبان آموزان را آزار می دهد و باعث سردرگمی آنها می شود و آن کتب مختلف آموزشی است که در آموزشگاهها تدریس می شود. کتاب های café crème, reflets, connexion, alter ego, rond point, campus, tout va bien, … از جمله کتابهای رایج هستند. این کتب هر کدام مزایا و معایب خود را دارند و متد انتقال مطلب هر کدام متفاوت است. در واقع اینطور می توان گفت که این کتب روش کلاسیک تدریس زبان می باشند که بنا به روش استاد انعطاف کمی دارند. آیا با استفاده از این نوع کتابها میتوان زبان فرانسه رو آموخت و خیلی خوب صحبت کرد؟ البته که جواب مثبت است و افراد زیادی جواب گرفته اند. ولی آیا بهترین روش همین است ؟ خیر، بهترین روش برای هر شخص متفاوت است.
نکته مهم آنست که قبل از تعیین متد، شما باید شناخت نسبی به روش یادگیری خود داشته باشید و این کاریست که برای زبان آموزان کمی دشوار است چرا که در دوران تحصیل هیچ گاه به این موضوع اشاره ای نشده و در مدارس و دانشگاههای ما همیشه به همه دانش آموزان و دانشجویان یک نوع مطلب با یک نوع روش آموزش ثابت ارائه شده است. این مساله ایست که الان در مدارس ابتدایی و پیش دبستانی در حال تغییر و بهبود است. در واقع ما خود نمی دانیم چطور بهتر یاد میگیریم چون تا به حال حق انتخابی نداشتیم. مجال صحبت در این زمینه نیست ولی با چند مثال ساده کمی شما را به فکر کردن در این موضوع مهم تشویق میکنم.
آیا وقتی شماره تلفنی را می شنوید بهتر به ذهن می سپارید و یا وقتی آن شماره را با چشم می بینید؟ آیا وقتی مطلبی را برای بار اول می شنوید پس از یک بار زمزمه کردن خوب به خاطر می سپارید و یا بعد یک بار نوشتن آن ؟ آیا صحنه های یک فیلم سینمایی در ذهنتان بهتر نقش می بندند و یا صداها و موزیکهای آن فیلم؟ آیا وقتی به یک خاطره قدیمی فکر میکنید، صداهای آنرا بهتر به یاد می آورید و یا تصاویر آنرا؟ آیا تصاویر بزرگ و سه بعدی هستند ؟ آیا صداها همراه با تصویر متحرک هستند یا خیر ؟ و ...
برای تعیین متد باید کمی هوشمندانه عمل کرد. نباید چشم بسته دنباله رو دیگران بود. باید تحقیق کرد و با دانش کافی موسسه، استاد و روشی انتخاب کرد.

برنامه ریزی دقیق

پس از اینکه متد و منابع مناسب را انتخاب کردید. سریعا دست به عمل بزنید. اینکه من از ماه آینده شروع خواهم کرد و یا از روز شنبه سر کلاس حاضر خواهم شد، عباراتیست که تنها شما را محدود می کند. اگر تصمیم به یادگیری فرانسه دارید پس از انجام بررسی های لازم و کسب اطلاعات نسبی همان لحظه کار را شروع کنید. هیچگاه محدود به برنامه کلاس، زمان شروع و پایان دوره آموزشی و ... نباشید. شما باید برنامه خودتان را داشته باشید و در کنار آن برنامه آموزشگاه و اساتید را قرار دهید. به عبارت دیگر این شما هستید که برای خود برنامه ریزی می کنید نه استاد و یا آموزشگاه. لذا یک قلم و کاغذ برداشته و زمانهای خالی خود را در هر روز مشخص کنید. این کار بهتر است هر چه دقیقتر انجام شود. طول مدت برنامه بسته به شخص متفاوت است. معمولا یه برنامه دو هفته ای گزینه خوبی برای شروع می باشد. برنامه شما شاید شبیه به مثال زیر باشد:
شنبه : ساعت 8 تا 10 شب
یکشنبه : ساعت 6 عصر تا 10 شب
دو شنبه : زمانی ندارم
سه شنبه : از ساعت 8 تا 10 شب
چهارشنبه: از ساعت 6 عصر تا 10 شب
پنجشنبه : از 9 صبح تا 9 شب
جمعه : از ساعت 12 ظهر تا 6 عصر
تا این قسمت شما یک برنامه منظم از زمانهای خالی و پر خود دارید و می دانید در هر هفته چقدر می توانید برای یادگیری زبان فرانسه وقت بگذارید.
به این نکات حیاتی کاملا توجه نمایید :
باید تا حد امکان به برنامه خود پایبند باشید، سعی نمایید هیچ وقفه ای در برنامه شما ایجاد نشود. در صورت وقوع این اتفاق خود را سرزنش کنید و یا تنبیه در نظر بگیرید و اگر هم خیلی منظم و سر وقت درس خواندید به خود جایزه بدهید. باید از روند یادگیری خود لذت ببرید. مهمترین اصل در یادگیری ایجاد لذت است. باید یادگیری فرانسه برای شما مانند یک بازی باشد. شما باید فرانسه را سریع از حد معمول یاد بگیرید و از طرفی زبان فرانسه زبان مشکلی است. اگر قرار باشد خشک و خشن برخورد کنید مطمئن باشید هیچ چیزی یاد نخواهید گرفت و فقط عذاب می کشید. اگر میخواهید فرانسه برای شما شیرین و زیبا باشد و پیشرفت سریعی داشته باشید طوری برنامه ریزی کنید و طوری عمل کنید که از همه لحظات یادگیری خود لذت ببرید. مصاحبه، کبک، کانادا را فراموش کنید. فرانسه یاد بگیرید. فکر به مصاحبه فقط برای شما استرس ایجاد می کند چیزی که دشمن یادگیری است. مطمئن باشید اگر فقط به یادگیری خود زبان فرانسه فکر کنید زودتر از آنچه که فکرش را بکنید به نتیجه ای بهتر از آنچه که انتظار داشتید می رسید. مصاحبه کبک و یا امتحان رسمی زبان فرانسه فقط به شما یک کمک می کند و آن این است که می توایند تاریخ اتمام برنامه خود را مشخص کنید. اگر از زمان ارسال مدارک تا مصاحبه کبک یک سال طول بکشد پس برنامه یادگیری فرانسه شما در کل باید در یک سال تمام شود. این تنها کمکی است که مصاحبه به شما می کند و بعد از تخمین تاریخ مصاحبه، کلمات 'مصاحبه، آفیسر، دمشق و ...' را از ذهن خود پاک کنید.
تا اینجا منابع را شناختید و روزهای خالی خود را مشخص کردید. حال باید مشخص کنید کدام منبع را در کدام روز بخوانید. معمولا لیست منابع بسیار بیشتر از روزهای ممکن در هفته می باشید بنابراین باید بین منابع خود اولویت تعیین کنید. این اولویت باید بر اساس تاثیر آن منبع بر زبان شما، سطح آن منبع، نحوه انتقال مطالب، گروهی و یا خصوصی بودن، در دسترس بودن آن (مثلا در سر کار و یا در تاکسی) و ... باشد. در عمل این کار کمی دشوار می باشد. چرا که مثلا بین کتاب café و campusنمی توان به راحتی اولویت قائل شد و از طرفی خواندن هر دوی این منابع اصلا توصیه نمی شود چرا که روش انتقال مطلب متفاوتی دارند و نیز زمان زیادی را طلب می کنند. پس باید چه کار کرد؟
در چیدن منابع در برنامه خود همواره نکات زیر را مد نظر داشته باشید:
1. سعی کنید در هر هفته حداقل سه منبع آموزشی مختلف را کار کنید.
2. بهتر است این منابع به لحاظ مدیا از هم متفاوت باشند. مثلا یک فیلم ساده، یک کتاب درسی و یک آلبوم صوتی از یک خواننده محبوب
3. سعی کنید این منابع در سطوح تقریبا یکسان باشند. یعنی مثلا فیلم فوق خیلی سخت و کتاب درسی خیلی ساده نباشد.
4. هیچگاه خود را محدود به کتب درسی رایج در موسسات نکنید. این کتب چیز زیادی برای گفتن ندارند. در عوض کتابهای بسیاری در بازار وجود دارند که خیلی کیفیت بالایی دارند.
5. سعی کنید به طور یکی در میان از منابع در هفته استفاده شود. به طور مثال این طور نباشد که سه روز پشت سر هم کتاب بخوانید و سه روز فیلم ببینید. این منابع را یکی در میان استفاده کنید.
6. همیشه پیگیر باشید دیگران که سرعت بیشتری دارند چه منابعی را استفاده می کنند. همیشه در سایتها منابع جدیدی که می بینید را به لیست منابع خود اضافه کنید ولی هیچگاه آنها را سریع به برنامه هفتگی خود اضافه نکنید!
7. از آنجا که به طور صد در صد نمی شود آینده را پیش بینی کرد و ممکن است اتفاقاتی در روز بیافتد که پیش بینی نشده باشند لذا فضاهایی آزاد جهت ایجاد انعطاف در برنامه خود قرار دهید. یعنی برای برخی روزهای خود هیچ برنامه مهمی قرار ندهید تا در صورت بروز مشکل در روزهای پیشین از آن روز خالی جهت نرمال کردن برنامه خود استفاده نمایید.
8. در اوقات فراغت خود منابع دیگری که دارید را سریع و به صورت اجمالی بررسی کنید تا دید بهتری از آنها پیدا کنید و ارزش واقعی آنها را بهتر درک کنید شاید منبعی آنقدر عالی به نظر آید که باعث شود برای برنامه هفته بعد اولویت خیلی بالاتری به آن داده و آن را وارد برنامه هفتگی کنید.

انتخاب منابع مناسب

یکی از بزرگترین مشکلات زبان آموزان، تشخیص منابع مناسب برای یادگیری زبان است. نرم افزار ها، کتابها، فایلهای صوتی، فیلم ها، سایتهای اینترنتی و کانالهای تلویزیونی فراوانی وجود دارند که میتوان از آنها برای یادگیری زبان فرانسه استفاده کرد. به دلیل این تنوع، انتخاب و برنامه ریزی برای هر یک از این منابع دشوار است. خصوصا در ابتدای کار که زبان آموز هیچ شناختی از این منابع و نیز مهارت هایی که لازم دارد نداشته و نمی تواند انتخاب صحیحی داشته باشد.
به طور کل منابعی بیشتر به شما کمک می کنند که از وسایل ارتباطی بیشتری استفاده نمایند. به طور مثال یک کتاب داستان با اینکه حاوی لغات، ساختارها، افعال و گرامرهای زیادی است ولی معمولا بازدهی خیلی کمتری از یک کارتون و یا فیلم سینمایی ساده دارد. چراکه این مدیاها از صوت و تصویر متحرک و حتی نوشته(زیر نویس) استفاده می کنند و به ذهن شما این امکان را می دهند که داده ها را بهتر تحلیل کرده و برای هر مورد جدید در زبان چندین راه حل در حافظه شما بسازد. یعنی به عبارت ساده تر شما به طور مثال یک کلمه جدید را می شنوید، دیکته آنرا میبینید و مفهوم آنرا در فیلم درک می کنید. این نوع یادگیری خیلی بهتر و قویتر است از اینست که تنها دیکته آن لغت را در کتاب ببینید. در این رابطه پیشتر در وبلاگ همین سایت به طور کامل بحث شد و نظراتم را در پستی به نام موشکافی نحوه یادگیری مغز نوشتم.
مثال ساده فوق به راحتی نشان می دهد که باید در انتخاب منبع یادگیری زبان فرانسه معیارهایی داشته باشیم تا با کمک این معیار ها از زمان خود بهترین استفاده را کنیم. این معیار و انتخاب نمی تواند برای همه افراد یکسان باشد. چرا که روش یادگیری افراد متفاوت است. نکته مهمتری که وجود دارد اینست که باید با توجه به برنامه ریزی انجام شده (در مرحله قبل) برای هر بازه زمانی چند منبع به طور همزمان کار شود. معمولا این انتخاب به این صورت است که هر منبع مهارتی را تقویت کند. به طور مثال یک کتاب درسی، یه متن آزاد و یک فیلم سینمایی، همزمان می تواند در یادگیری گرامر، دایره لغات، اصطلاحات روزمره و خودمانی و نیز بهتر صحبت کردن به زبان آموز متوسط به بالا کمک کند. تعیین این منابع بهتر است با کمک اساتید زبان انجام شود. چرا که یک انتخاب اشتباه می تواند کلی انرژی شما را تحلیل داده و زمان شما را هدر دهد. در رابطه با انتخاب منابع قبلا بحث شد ولی سعی می کنم در یک بخش جداگانه در مورد این مساله مهم توضیحات تکمیلی اضافه کنم.

تعیین نقاط بررسی

شما باید در هر بازه زمانی مشخص وضعیت خود را بررسی نمایید. آیا سرعت مناسبی دارید؟ آیا نسبت به هم دوره های خود خیلی جلو افتاده اید و یا خیر؟ آیا احساس پیشرفت دارید یا خیر؟ آیا اطلاعات شما بیشتر شده است یا خیر ؟ آیا می توانید با افرادی که هم زمان با شما شروع به فرانسه خواندن کرده اند به راحتی صحبت کنید؟ آیا می توانید اشتباهات آنها را موقع صحبت کردن متوجه بشوید؟ آیا در طول این زمان از آنچه برنامه ریزی کرده بودید جلو ترید؟ و یا عقب ترید؟ چقدر اختلاف وجود دارد؟ و...
این سوالات و بررسی ها باید در زمانهای مشخص از برنامه شما انجام شود. مثلا یه بازه دو هفته ای در نظر می گیرید و در طول دو هفته به هیچ چیز فکر نمی کنید مگر فرانسه خواندن طبق برنامه خودتان. بعد دو هفته وضعیت خود را بررسی می کنید. اگر اوضاع شما مطلوب نبوده است و یا منابع جدید یافته اید که خیلی اولویت بالایی دارند، اگر برنامه زندگی شما تغییر کرده است، اگر موقعیت های بهتری برای شما پیدا شده، اگر از سمت سفارت اتفاقی افتاده که برنامه شما را تحت شعاع قرار می دهد، اگر ایده جدیدی برای یادگیری یافته اید، اگر استاد بهتری پیدا کرده اید و .... زمان آن است که برنامه خود را تقویت کنید. ولی اگر موارد فوق رخ نداده حتما برنامه قبلی خود را ادامه دهید.
تعیین این بازه زمانی کمی دشوار است. طبق تجربه در ابتدای کار کمی صبور باشید و خیلی به ندرت برنامه خود را تغییر دهید. چرا که پیشرفت در زبان فرانسه در ابتدا زیاد مشهود نیست. هنگامی که به سطح A2 می رسید معمولا ناخود آگاه این حس برای اکثر شما بوجود می آید که منابع فعلی کافی نیستند و شما به چیزی بیش از این نیاز دارید و هر چه می خوانید چیز زیادی یاد نمی گیرید. این حس را همه زبان آموزان قدیمی تجربه کرده اند. همچنین همین حس ولی خیلی قوی تر در سطح B2نیز وجود دارد. در این مواقع باید هوشمندانه برنامه یادگیری را تغییر داد. بر خلاف افکار عمومی، تغییر مداوم برنامه کاری خیلی زیبا و پسندیده است ولی به شرط آنکه جوانب مختلف کار سنجیده شود و هوشمدانه عمل شود. در نتیجه تا زمانی که از نتایج تغییر برنامه خود کاملا مطمئن نشدید و حدس می زنید ممکن است به ضرر شما باشد خیلی دیر به دیر برنامه خود را تغییر دهید. باید به استاد، منابع، و خودتان اعتماد داشته باشید. همیشه به یاد داشته باشید نقاط بررسی روند یادگیری شما امتحان محسوب نمی شوند و در واقع این نقاط زمانی دوست شما هستند.